Sơ đồ chiến thuật là chìa khóa giúp các đội bóng giành được chiến thắng trước đối thủ trong mỗi trận đấu. Tùy vào sức mạnh, đội hình của đối thủ mà các huấn luyện viên sẽ lựa chọn sơ đồ chiến thuật phù hợp.

Vậy sơ đồ chiến thuật là gì? Những sơ đồ chiến thuật hiệu quả trong bóng đá hiện nay sẽ được MAY88WIN.CLUB cập nhật tại bài viết dưới đây.

1. Tìm hiểu về sơ đồ chiến thuật bóng đá

Bóng đá không chỉ là vận động thể chất đơn thuần, mà còn là một bộ môn  khoa học bởi vì nó chứa đựng nhiều yếu tố tiềm tàng khác nhau. Vì vậy sơ đồ chiến thuật bóng đá là một sự tích lũy và vận dụng đầu óc một cách logic, suy nghĩ trải dài từ đơn giản đến phức tạp và ngược lại.

Bên cạnh đó cũng có người cho rằng chiến thuật trong môn đá bóng thuộc một phạm trù toán học. Vì nó ẩn chứa những công thức, quy luật mà không phải ai cũng có thể dễ dàng giải được. Quả thật, chiến thuật trong bóng đá là một khái niệm có nhiều tầng nghĩa. Có thể tóm gọn đó là một sự vận dụng các kiến thức, kỹ năng tích lũy được để cho ra các chiêu bài hợp lý cho đội bóng của mình.

Sơ đồ chiến thuật bóng đá

Sơ đồ chiến thuật bóng đá

2. Những sơ đồ chiến thuật hiệu quả trong bóng đá hiện nay

2.1. Sơ đồ chiến thuật 4-4-2 

Đây là sơ đồ rất quen thuộc với các đội bóng Anh và vẫn phổ biến hiện nay ở nhiều đội bóng khác ở châu Âu bởi tính cân bằng khá tốt trong cả khâu phòng ngự và tấn công (thực chất đây là một biến thể của sơ đồ phòng ngự – phản công), điển hình là câu lạc bộ Atletico Madrid.

Đội hình bao gồm thủ môn, 4 cầu thủ phòng ngự (2 trung vệ và 2 hậu vệ cánh), 4 tiền vệ (2 tiền vệ trung tâm và 2 cánh), hàng tiền đạo gồm 1 trung phong và 1 hộ công. Tầm hoạt động chính của cầu thủ hộ công là ở giữa hàng thủ và tiền vệ của đối phương nên theo lý thuyết, cầu thủ này sẽ có nhiều thời gian và khoảng trống hơn khi xử lý bóng so với các vị trí khác. Hai tiền vệ cánh và 2 hậu vệ cánh cũng dâng cao tham gia hỗ trợ tấn công nhằm tăng sức ép lên hàng thủ đối phương.

2.2. Sơ đồ chiến thuật 4-3-3

Đây là đội hình phổ biến nhất hiện nay với vai trò chính là tấn công tổng lực. Sơ đồ chiến thuật gồm thủ môn, 4 cầu thủ phòng ngự (2 trung vệ và 2 hậu vệ cánh), tuyến giữa gồm 3 tiền vệ (1 trung tâm và 2 cánh) và 3 tiền đạo.

Sơ đồ chiến thuật 4-3-3

Sơ đồ chiến thuật 4-3-3

Với 2 tiền đạo có khả năng chơi giãn biên, những đội bóng sử dụng sơ đồ 4-3-3 có thể khai thác khoảng trống mà các hậu vệ đối phương để lại khi dâng cao tấn công nhằm chế tối đa việc hỗ trợ tấn công bên phía đối phương và dễ dàng áp đặt thế trận 1 chiều.

Với 3 tiền vệ giữa sân gồm 1 phòng ngự và 2 con thoi sẽ giúp kiểm soát thế trận tốt hơn, cho phép các hậu vệ biên dâng cao tấn công và bọc lót cho đồng đội rất tốt phía sau khi bị phản công. Ngoài ra, khi chịu áp lực lớn hoặc tấn công không hiệu quả, sơ đồ 4-3-3 có thể chuyển về 4-1-4-1 nhằm giảm nhịp độ trận đấu hoặc giảm thiểu tối đa khả năng bị dính chiêu “hồi mã thương”.

2.3. Sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1

Cũng giống như sơ đồ 4-3-3, sơ đồ 4-2-3-1 cũng phổ biến hiện nay trong bóng đá hiện đại khả năng cơ động và linh hoạt trong khi vận hành. Sơ đồ chiến thuật gồm thủ môn, 4 cầu thủ phòng ngự (2 trung vệ và 2 hậu vệ cánh), 2 tiền vệ trung tâm, 3 hộ công (trong đó có 1 người chơi ở vị trí số “10”) và 1 trung phong cắm duy nhất.

Với sư linh hoạt và cơ động của các vị trí cùng cự ly đội hình hoàn hảo thì đội hình 4-2-3-1 rất khó bị lấn át, đặc biệt là khu vực giữa sân. Nó có thể luân chuyển giữa tấn công và phòng ngự nhanh chóng nhờ số lượng cầu thủ ở giữa sân lớn và cho phép 1 người lùi sâu về tham gia phòng ngự khi phản công nhanh và bất ngờ cũng như tạo cơ hội cho các tiền đạo cắm có vô phương án cùng cơ hội ghi bàn.

Sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1

Sơ đồ chiến thuật 4-2-3-1

2.4. Sơ đồ chiến thuật 4-5-1 

Đây là sơ đồ phòng ngự triệt để thường thấy ở các đội bóng yếu thế khi đối đầu các “ông lớn” hay những đội bóng thiếu hụt nhân sự do các cầu thủ gặp chấn thương triền miên. Sơ đồ đội hình gồm thủ môn, 4 cầu thủ phòng ngự (2 trung vệ và 2 hậu vệ biên), 5 tiền vệ giữa sân (2 tiền vệ trung tâm, 1 tiền vệ trụ và 2 tiền vệ cánh) và 1 tiền đạo cắm duy nhất.

Với nhân sự dày đặc khu vực giữa sân, sơ đồ này đủ sức giành quyền kiểm soát thế trận với các sơ đồ còn lại, đôi khi bạn còn thấy hàng tiền vệ lùi sâu hoặc tiền đạo duy nhất lùi về khu vực giữa sân tạo thành sơ đồ 4-6-0 hoặc 9-1-0, dựng lên “bức tường bê tông dày đặc” hay “xe buýt 2 tầng nằm ngang” khiến đối thủ cực kỳ khó trong việc tạo đột phá tiếp cận khung thành.

2.5. Sơ đồ chiến thuật 3-5-2

Có thể nói rằng đây là sơ đồ công thủ toàn diện trong bóng đá. Sơ đồ chiến thuật gồm thủ môn, 3 cầu thủ phòng ngự (1 trung vệ và 2 hậu vệ biên), 5 tiền vệ giữa sân (2 tiền vệ cánh, 2 tiền vệ trung tâm, 1 hộ công hoặc 1 tiền vệ trụ) cùng 2 tiền đạo trên cùng.

Nếu muốn ngăn cản đối phương phản công nhanh thì 3-5-2 chính là giải pháp tối ưu. Bộ 3 phòng ngự đủ sức phối hợp để chia cắt cầu thủ số “10” với các tiền đạo bên phía đối phương, còn các cầu thủ chạy cánh hạn chế không gian hoạt động bên phía đội bạn. Khi cần phòng ngự hay tấn công, 1 trong 3 tiền vệ ở giữa lùi về trụ để bọc lót cho các cầu thủ cánh hoặc tiến lên hộ công cho 2 tiền đạo bên trên.